|
Özel Üye
|
Cevap: Allah'in Sifatlari
[Only Registered Users Can See Links. Click Here To Register...]
ALLAH'IN SIFATLARI
TENZiHi ve Selbi Sifatlar
V?c?d
Kidem
Beka
Muhalefet?n lil-havadis:
Kiyam Bi-nefsihi
Vahdaniyet
ZATi ve S?BUTi SIFATLAR
Hayat
ilim
irade
Kudret
Tekvin
Sem' ve Basar
Kelam
TENZiHi ve Selbi Sifatlar
V?c?d
Bu sifat, Allah Teala'nin var oldugunu ifade eder. Allah Teala'nin varligi baska bir varliga bagli olmayip, zatinin icabidir. Yani v?c?du, zatiyla kaimdir ve zatinin vacib bir sifatidir. Bu sebeble Hak Teala'ya Vacib?'l-V?c?d denilmistir. Bazi Kelam alimleri, V?c?d sifatina, sifat-i nefsiyye adini vermislerdir. V?c?d'un ziddi olan adem (yok olma) Allah Teala hakkinda muhaldir. Allah'in yok oldugunu iddia etmek, kainati ve i?indeki varliklari inkar etmeyi gerektirir. ??nk? her sey'i yaratan ve var eden O'dur.
Kidem
Kidem, Allah Teala'nin varliginin baslangici olmamasi demektir. Allah Teala kadimdir, ezelidir. Yani ?nce yok iken sonradan var olmus degildir. Ge?mise dogru ne kadar gidilirse gidilsin, Cenab-i Hakk'in var olmadigi bir an, bir zaman, tasavvur edilemez. Aslinda zaman ve mekani yaratan da O'dur. Allah Teala zaman ve mekan kayitlarindan m?nezzeh, ezeli ve kadim bir Zat-i Z?lcelaldir. Kidem'in ziddi olan hud?s (sonradan olma, belli bir zamanda yaratilma) Allah Teala hakkinda muhaldir.
Beka
Beka, Allah Teala'nin varliginin sonu olmamasi, daima var bulunmasi demektir. Allah Teala'nin varliginin baslangici olmadigi gibi, sonu ve nihayeti de yoktur. O hem kadim ve ezeli, hem de baki ve ebedidir. Zaten kidemi sabit olan bir varligin, bekasi da vacib olur. Beka'nin ziddi fena, yani, bir sonu olmaktir. Bu ise, Allah Teala hakkinda muhaldir
Muhafelet?n lil-Havadis
Allah'in, sonradan v?cud bulan varliklara benzememesi demektir. Allah Teala ne zatinda, ne de sifatlarinda kendi yarattigi varliklara benzemez. Biz Allah'i nasil d?s?n?rsek d?s?nelim, O, hatir ve hayalimize gelenlerin hepsinden baskadir. ??nk? hatira gelenlerin hepsi hadis, yani, sonradan yaratilmis, yok iken var edilmis seylerdir. Allah Teala ise, v?c?du vacib, kadim ve baki, her seyden m?stagni, her t?rl? noksandan uzak, b?t?n kemal sifatlara sahip olan ilahi ve mukaddes bir zatdir. s?bhe yok ki, b?yle y?ce bir Zat, ?nce yok iken sonra var olan, bil'ahare tekrar zeval bulan varliklara benzemez. Nitekim Cenab-i Hak kendi zatini Kur'an-i Kerim'de: arap?a var. "Onun "Hak Teala'nin) benzeri yoktur. O, her sey'i isitici ve g?r?c?d?r" (s?ra 11) s?zleriyle tavsif etmistir. Peygamber Efendimiz de (asm) bu manayi te'yiden: "Her ne ki senin aklina geliyor, iste Allah Teala onun gayrisidir" buyurmustur.
Kiyam Bi-nefsihi
Allah Teala'nin, baska bir varliga ve hi?bir mekana muhta? olmadan zati ile kaim olmasi demektir. Mevcudatin hepsi, sonradan v?cuda gelmistir. Bu sebeble de bir Yaradana ve bir mekana muhta?dirlar. Buna mukabil her seyin yaraticisi olan Allah Teala'nin v?c?du, zatinin geregidir ve varligi hi?bir sey'e muhta? degildir. sayet Allah da var olabilmek i?in baska bir varliga muhta? olsa idi, O da mahl?k olur ve her sey'in Haliki ve baslangici olmazdi. Halbuki O, her sey'in Haliki ve yaraticisidir. O'ndan baska her sey mahl?ktur. Halik ise, mahl?kuna asla muhta? olmaz.
Vahdaniyet
Vahdaniyet, Allah'in bir olmasi demektir. Vahdaniyet, Allah Teala'nin kemal sifatlarinin en ?nemlisidir. ??nk? bu sifat, Allah Teala'nin zatinda, sifatlarinda, fiillerinde bir oldugunu; saltanat ve icraatinda ortaksiz bulundugunu ifade etmektedir.
ZATi ve S?BUTi SIFATLAR
Hayat
Cenab-i Hakk'in hayat sahibi olmasi, hayat sifatiyle muttasif bulunmasi demektir. Cenab-i Hak hakkinda vacib olan bu sifat, mahl?katta g?r?len ve maddenin ruh ile birlesmesinden dogan ge?ici ve maddi bir hayat olmayip ezeli ve ebedidir. B?t?n hayatlarin kaynagi olan hakiki hayattir. Hayat sifati, ilim, irade, Kudret gibi kemal sifatlariyle yakindan ilgilidir. Bu sifatlarin sahibi bir zatin, hayat sahibi olmasi zaruridir. ??nk? ?l? bir varligin ilim, irade ve kudret gibi kemalatin sahibi olacagi d?s?n?lemez. Bunun i?indir ki, hayat sifatini, Cenab-i Hakk'in ilim, irade ve kudret gibi sifatlarla vasiflanmasini saglayan ezeli bir sifattir, diye tarif etmislerdir. Hayat sifatinin ziddi memat, yani, ?l? olmaktir. Bu ise Allah hakkinda muhaldir.
ilim
Allah Teala'nin her sey'i bilmesi, ilminin her sey'i kusatmasi demektir. Bu alemi en g?zel sekilde, en m?kemmel bir nizam ?zere yaratan ve onu idare eden Zat-i Akdes'in, yarattigi varligi en ince teferruatina kadar bilmesi gerekir. Zira hakikati, faydasi, l?zum ve hikmeti bilinmeyen bir sey, nasil yaratilabilir? O halde yaraticinin bir sey'i yaratabilmesi i?in, evvela ilim sahibi olmasi, sonra o ilmin icablarina g?re yaratmasi sarttir. Bundan baska, iman ve salih amel sahiplerini m?kafatlandirmak, isyan eden ve k?t? yolda olanlari da cezalandirmak, ancak bu kimselerin yaptiklarini b?t?n teferruati ile bilmekle m?mk?nd?r. ilmin ziddi cehil, gaflet ve unutkanliktir. B?t?n bunlar Hak Teala hakkinda muhaldir.
irade
Allah'in bir sey'in s?yle olup da b?yle olmamasini dilemesi; her sey'i diledigi gibi tayin ve tesbit etmesi demektir. Allah Teala kamil bir irade sahibidir. Bu kainati ezeli olan iradesine uygun olarak yaratimstir. Bu kainatta olmus ve olacak her sey Allah'in dilemesi ve irade etmesiyle olmus veya olacaktir. O'nun her diledigi mutlaka olur, dilemedigi de asla v?c?d bulmaz. Bu hususta Kur'an'da:
"Allah diledigini yaratir. Bir ise h?kmederse (yani onu dilerse) ona ancak 'ol' der, o da oluverir" (Al-i imran, 47) buyrulur.
Hadis-i serifte de: "Allah'in diledigi oldu, dilemedigi de olmadi" denilmistir. irade sifatindan baska mesiet adinda m?stakil bir sifat yoktur.
Kudret
Kudret, Hak Teala'nin varliklar ?zerinde irade ve ilmine uygun olarak te'sir ve tasarruf etmesi, her sey'i yapmaga ve yaratmaya g?c? yetmesi demektir. Allah Teala'nin sonsuz bir kudret sahibi olduguna ve her sey'e kadir bulunduguna, g?rmekte oldugumuz su kainat ve ihtiva ettigi g?zellik ve sasmaz nizam en b?y?k delildir.
Tekvin
Tekvin; icad ve yaratma demektir. Tekvin'i madum (yok) olan bir sey'i yokluktan ?ikarmak, v?c?da getirmek diye izah etmislerdir. Tekvin, Ehl-i S?nnet'in iki hak itikadi mezhebinden biri olan Mat?ridilere g?re, ilim, irade ve kudret sifatindan ayri bir sifattir. Yine Mat?ridilere g?re, Hak Teala'nin yaratmak, rizik ve nimet vermek, azab vermek, diriltmek, ?ld?rmek gibi b?t?n fiilleri, tekvin sifatina racidir. Onun eser ve tecellisi sayilir. Bunlara sifat-i fi'liyye (fiili sifatlar) da denilir. Kudret ve tekvin, birer kemal sifati olup zidlari olan acz, Allah hakkinda muhaldir. Es'arilere g?re ise: Allah'in tekvin sifati diye ayri, m?stakil bir sifati yoktur. Tekvin, kudret sifatinin makd?rata (yaratilmasi takdir edilmis seylere) yaratma aninda taall?kundan ibarettir. Yani tekvin, kudret sifati i?inde itibari bir vasif olmaktadir. Allah Teala'ya M?kevvin isminin verilmesi, O'na, kudret sifatindan ayri, Tekvin adinda bir sifatin isnad edilmesini gerektirmez. icad etmek, yaratmak, bilfiil v?cuda getirmek, Hak Teala'nin Kudret sifatiyla olur. Mat?ridiler Tekvin sifatini Kudret sifatindan ayri bir sifat kab?l ettiklerinden, zati ve s?b?ti sifatlari 8 olarak sayarlar. Es'arilere g?re ise bu sifatlar 7'dir (Sifat-i Seb'a).
Sem've Basar
Allah'in her sey'i isitip, her isi g?rmesi demektir. Sem' ve basar sifatlari da Allah'in ezeli ve ebedi kemal sifatlarindandir. Allah'in isitip g?rmesine, uzaklik - yakinlik, gizlilik - a?iklik, karanlik - aydinlik gibi mefhumlar bir engel teskil edemezler. O, i?imizdeki fisiltilari, kalbden ve g?n?lden yaptigimiz dualari isitir. Hikmetine uygun sekilde karsilik verir. Hak Teala'nin Semi' ve Basir, yani, her sey'i en iyi isitici ve en iyi g?r?c? oldugu, Kur'an-i Kerim'de defalarca zikredilmistir. Sem' ve Basar sifatlari birer kemal sifati oldugundan, zidlari olan a'malik (g?rmemek) ve sagirlik (isitmemek) Zat-i Bari hakkinda muhal olan noksan vasiflardandir.
Kelam
Allah Teala'nin harfe ve sese muhta? olmadan konusmasi demektir. Allah Teala'nin kelam, yani, s?yleme, konusma sifati vardir. Bu sifat ezeli ve ebedidir. Bu sebeble Allah'a M?tekellim denilir. Kur'an-i Kerim'e de Kelamullah tabir edilir. Allah'in peygamberlerine bildirdigi vahiyler, onlara verdigi ilahi kitablar, mahl?katina g?nderdigi ilhamlar, hep O'nun Kelam sifatinin bir tecellisidir |
